FALSE_CAUSEhigh Severity

Yanlış Neden (False Cause)

"False Cause / Post Hoc"

Özet

İki olay art arda gerçekleştiği veya birlikte görüldüğü için, birinin diğerine neden olduğunu varsayma hatası. (Korelasyon ≠ Nedensellik).

Akademik Tanım

Post hoc ergo propter hoc ('Bundan sonra, demek ki bundan dolayı') ilkesine dayanan bu hata, nedensellik bağını kanıtlamadan sadece zamanlamaya veya istatistiksel ilişkiye dayanarak hüküm vermektir. İnsan beyni örüntü aradığı için, tamamen tesadüfi olaylar arasında bile neden-sonuç ilişkisi kurmaya meyillidir.

Mantıksal Form
1.A olayı oldu, hemen ardından B olayı oldu.
2.Sonuç: O halde A, B'nin nedenidir.
Vaka Analizleri
Hatalı Argüman
"Aşılanma oranları arttığından beri otizm vakaları da arttı. Demek ki aşılar otizme yol açıyor."
Analiz:İki verinin aynı anda artması birinin diğerine neden olduğunu göstermez. Teşhis kriterlerinin değişmesi veya nüfus artışı gibi üçüncü değişkenler göz ardı edilmiştir.
Hatalı Argüman
"Horoz öttükten sonra güneş doğdu. Demek ki güneşi horoz doğuruyor."
Analiz:Zamanlama (önce-sonra ilişkisi) nedensellik için yeterli kanıt değildir.

Varyasyonlar

Korelasyonu Nedensellik Sanmak

Dondurma satışları artınca boğulma vakaları da artıyor. (Oysa asıl neden yazın gelmesidir, dondurma boğulmaya neden olmaz).

Teksas Keskin Nişancısı

Verilerdeki rastgele kümeleri sonradan anlamlıymış gibi göstermek.

Sihirli Düşünme

Batıl inançlar. 'Maçı kazandık çünkü şanslı çorabımı giymiştim.'

İstisnalar

Bilimsel Nedensellik

Eğer kontrollü deneylerle (A'yı değiştirince B de değişiyor mu?) mekanizma kanıtlanmışsa, bu safsata değil bilimsel gerçektir.

Olası Neden

Bir dedektifin 'Şüpheli olay yerindeydi, katil olabilir' demesi bir hipotezdir, kesin yargı olmadığı sürece safsata değildir.