LogicLens Anayasası

Mantıksal düşünmenin temel ilkeleri, 20 maddelik safsata anayasası ve akademik referans kütüphanesi.

AD_HOMINEM
Kişiliğe Saldırı (Ad Hominem)
"Ad Hominem"

Bir argümanı çürütmek yerine, argümanı sunan kişinin karakterine veya geçmişine saldırarak onu geçersiz kılma girişimi.

STRAW_MAN
Saman Adam (Straw Man)
"Straw Man Fallacy"

Karşı tarafın argümanını çarpıtarak, abartarak veya zayıflatarak; sanki o çarpıtılmış fikri savunuyormuş gibi saldırma hatası.

FALSE_DICHOTOMY
Yanlış İkilem (False Dichotomy)
"False Dilemma"

Aslında başka seçenekler varken, durumu sadece iki uç seçenekten ibaretmiş ('Ya Hep Ya Hiç') gibi sunma hatası.

AD_POPULUM
Popülerlik Başvurusu (Sürü Psikolojisi)
"Appeal to Popularity (Ad Populum)"

Bir iddianın doğruluğunu, sadece çok sayıda insan ona inandığı veya onu yaptığı için savunma hatası.

APPEAL_TO_EMOTION
Duyguya Başvurma (Appeal to Emotion)
"Appeal to Emotion"

Mantıksal kanıtlar sunmak yerine; korku, acıma, öfke veya gurur gibi duyguları manipüle ederek karşı tarafı ikna etme çabası.

SLIPPERY_SLOPE
Kaygan Zemin (Slippery Slope)
"Slippery Slope"

Küçük bir ilk adımın, aradaki bağlantılar kanıtlanmadan, kaçınılmaz olarak büyük ve korkunç bir felakete yol açacağını iddia etme.

HASTY_GENERALIZATION
Acele Genelleme (Hasty Generalization)
"Hasty Generalization"

Yetersiz, küçük veya taraflı bir örneklemden yola çıkarak bütün bir grup hakkında genel yargıya varma hatası.

CIRCULAR_REASONING
Döngüsel Argüman (Kısır Döngü)
"Circular Reasoning / Begging the Question"

İspatlanması gereken sonucun, kanıt olarak öncüllerin içinde zaten varsayılması durumu. Argüman bir çember çizer.

FALSE_CAUSE
Yanlış Neden (False Cause)
"False Cause / Post Hoc"

İki olay art arda gerçekleştiği veya birlikte görüldüğü için, birinin diğerine neden olduğunu varsayma hatası. (Korelasyon ≠ Nedensellik).

APPEAL_TO_AUTHORITY
Otoriteye Başvurma (Appeal to Authority)
"Appeal to Authority (Ad Verecundiam)"

Bir iddianın doğruluğunu kanıtlamak için, konuyla ilgisiz veya geçersiz bir otoritenin (ünlü kişi, yanlış uzman) sözlerini referans gösterme.

GAMBLERS_FALLACY
Kumarbaz Safsatası (Gambler's Fallacy)
"Gambler's Fallacy"

Rastgele gerçekleşen bağımsız olayların geçmiş sonuçlardan etkileneceğini sanma hatası. (Örn: '5 kere yazı geldi, bu sefer kesin tura gelecek').

RED_HERRING
Kırmızı Ringa (Konuyu Saptırma)
"Red Herring"

Asıl tartışma konusundan kaçmak veya dikkati dağıtmak için, konuyla ilgisiz ama dikkat çekici yeni bir konuyu ortaya atma taktiği.

NO_TRUE_SCOTSMAN
Gerçek İskoçyalı Yok (No True Scotsman)
"No True Scotsman"

Bir genellemeye karşı geçerli bir karşı örnek sunulduğunda, tanımı keyfi olarak değiştirerek o örneği dışlama taktiği.

GENETIC_FALLACY
Köken Safsatası (Genetic Fallacy)
"Genetic Fallacy"

Bir argümanın veya bilginin doğruluğunu, içeriğine değil; nereden geldiğine (kaynağına, tarihine, kökenine) bakarak yargılama hatası.

APPEAL_TO_NATURE
Doğaya Başvurma (Appeal to Nature)
"Appeal to Nature"

Bir şeyin 'doğal' olduğu için iyi/doğru, 'yapay' olduğu için kötü/yanlış olduğunu varsayma hatası.

EQUIVOCATION
Kelime Oyunu (Equivocation)
"Equivocation"

Bir argüman içinde, bir kelimeyi veya ifadeyi iki farklı anlamda kullanarak yanlış bir sonuca varma hatası.

MIDDLE_GROUND
Orta Yol Safsatası (Middle Ground)
"Argument to Moderation (Argumentum ad Temperantiam)"

İki zıt görüşün tam ortasının otomatik olarak 'doğru' veya 'gerçek' olduğunu varsayma hatası.

BURDEN_OF_PROOF
İspat Yükü (Burden of Proof)
"Burden of Proof (Onus Probandi)"

İddiayı ortaya atan kişinin bunu kanıtlaması gerekirken; kanıt yükünü karşı tarafa atıp 'Aksini ispatlayamıyorsan o halde ben haklıyım' deme hatası.

TEXAS_SHARPSHOOTER
Teksas Keskin Nişancısı (Texas Sharpshooter)
"Texas Sharpshooter"

Büyük bir veri setinden sadece işine yarayan (kümelenen) verileri seçip, rastgeleliği bir 'düzen' veya 'başarı' gibi gösterme hatası.

FALLACY_FALLACY
Safsata Safsatası (The Fallacy Fallacy)
"Argument from Fallacy (Argumentum ad Logicam)"

Bir argümanın mantık hatası (safsata) içermesi nedeniyle, sonucunun da mutlaka 'yanlış' olduğunu varsayma hatası.

Toplam 20 madde anayasaya işlendi.