NO_TRUE_SCOTSMANmedium Severity

Gerçek İskoçyalı Yok (No True Scotsman)

"No True Scotsman"

Özet

Bir genellemeye karşı geçerli bir karşı örnek sunulduğunda, tanımı keyfi olarak değiştirerek o örneği dışlama taktiği.

Akademik Tanım

Antony Flew tarafından isimlendirilen bu safsata, 'ad hoc' (amaca özel) bir kurtarma girişimidir. Kişi evrensel bir iddiada bulunur ('Bütün X'ler Y yapar'). Karşı örnek gelince ('Ama bak bu X yapmadı'), iddiasını geri çekmek yerine 'O zaman o *Gerçek* bir X değildir' diyerek grubun tanımını değiştirir. Bu, iddiayı yanlışlanamaz (unfalsifiable) hale getirir, ki bu da bilimsel dürüstlüğe aykırıdır.

Mantıksal Form
1.A: Bütün X'ler Y özelliğine sahiptir.
2.B: Ama bak, bu C kişisi bir X ve Y özelliğine sahip değil (Karşı Örnek).
3.A: O zaman C kişisi 'Gerçek' bir X değildir.
4.Sonuç: İddia korunur ama tanım bozulur.
Vaka Analizleri
Hatalı Argüman
"A: 'Hiçbir İskoçyalı lapa yemez.' B: 'Ama amcam İskoçyalı ve bayılır.' A: 'O zaman amcan *gerçek* bir İskoçyalı değil.'"
Analiz:İskoçyalı olmanın tanımı coğrafi/kültüreldir, lapa sevip sevmemek değildir. A kişisi tanımı keyfi değiştirmiştir.
Hatalı Argüman
"Gerçek bir vatansever hükümeti asla eleştirmez."
Analiz:Vatanseverliğin tanımını 'hükümeti eleştirmemek' olarak daraltarak, eleştiren herkesi vatan haini ilan etme taktiğidir.

Varyasyonlar

Saflık Testi

Bir ideolojiye veya gruba mensup olmayı imkansız derecede katı şartlara bağlamak.

Hedefi Kaydırma

Gol yenince kale direklerinin yerini değiştirmek (Moving the Goalposts) ile çok yakındır.

İstisnalar

Tanımsal Tutarlılık

Eğer tanım en baştan belliyse bu safsata değildir. 'Hiçbir vejetaryen et yemez' iddiasına 'Ama ben yiyorum' derseniz, 'O zaman gerçek vejetaryen değilsin' demek doğrudur. Çünkü vejetaryenliğin *tanımı* et yememektir.